{ "type" : "Feature", "links" : [ { "href" : "https://geoportaal.fryslan.nl/arcgis/rest/services/CHK2/OGCFeatureServer/collections/13/items?f=application%2fjson", "rel" : "collection", "type" : "application/geo+json", "title" : "The collection document" }, { "href" : "https://geoportaal.fryslan.nl/arcgis/rest/services/CHK2/OGCFeatureServer/collections/13/items/194?f=json", "rel" : "self", "type" : "application/geo+json", "title" : "This document as JSON" }, { "href" : "https://geoportaal.fryslan.nl/arcgis/rest/services/CHK2/OGCFeatureServer/collections/13/items/194?f=text/html", "rel" : "alternate", "type" : "text/html", "title" : "This document as text/html" }, { "href" : "https://geoportaal.fryslan.nl/arcgis/rest/services/CHK2/OGCFeatureServer/collections/13/items/194?f=application/geo+json", "rel" : "alternate", "type" : "application/geo+json", "title" : "This document as application/geo+json" } ], "LayerId" : 13, "LayerName" : "Stinzen en states/buitenplaatsen", "id" : "194", "properties" : { "OBJECTID" : 194, "HERKOMST" : "CHK States en stinzen Fryslan 2010", "GEBRUIKTEO" : "Top10NL 2008", "UNIEK_ID" : 2220, "UNI_NAAM" : "Rijs", "BUI_ID" : 0, "STI_ID" : 220, "STI_NAAM" : "Rijs", "STI_PLAATS" : "Mirns, Bakhuizen en Rijs", "BP_ID" : 2652, "BP_NAAM" : "Heer de Wildt (Sch.) / huis Rijs (E.)", "SIF_ID" : 232, "SIF_NAAM" : " Huis te Rijs", "PNN_ID" : 406, "PNN_NAAM" : "Bakhuizen en Rijs Rijs", "NAUWKEURIGHEID" : "Duidelijke ligging", "BEBOUWING" : "Ja", "OPM_BEBOUWING" : "Het huis te Rijs werd aan het begin van de twintigste eeuw afgebroken en vervangen door een modern huis (SIF).", "JR_NOOMEN" : "\u003c1364", "JR_SIF" : "\u003c1800", "OPM_ALGEMEEN" : "Noomen: \"In Rijs bezat de abt van Staveren en Hemelum een uithof, \"van een zeer kostbare bouw\". Deze uithof werd in 1364 voor het eerst genoemd. Waarschijnlijk stond op de uithof, zoals bij veel andere kloosters en uithoven tevens een stins. De uithof wordt tenminste vermeld in een vetecontext: in 1486 werd hij door Yge Galama, die zijn intrek op de naburige Galamastins in Bakhuizen had genomen, verwoest. In de 17de eeuw ontstond te Rijs een groot landgoed, eerst van De Wildt, later door vererving van de families Rengers en Van Swinderen. Daarin werden oudere structuren - de Galamastins, de wieren op de Hooge Bergen en bij de Leye, verschillende boerderijen, heide, en mogelijk de uithof van Rijs - door brede singels opgenomen.\"\r\n\r\nSIF: \"De omgeving van Rijs behoorde vroeger aan de Galama's, die ook een stins hadden in Rijs, niet ver van het latere buitenhuis.\r\nDe plaats Rijs werd eigenlijk gesticht door Hiob De Ruyter De Wildt, oud-secretaris van de Admiraliteit van Amsterdam. Hij werd in de zeventiende eeuw eigenaar van Rijs en omstreken, dat toen uit heuvelachtige heidevelden bestond. Hij liet o.a. graan verbouwen en tabaksplantages aanleggen. Voor zichzelf liet hij een lusthof aanleggen, bestaande uit het Huis te Rijs met er omheen bossen en singels.\r\n\r\nEen kleinzoon van Hiob, David de Wildt, trouwde met Nicasia van der Haer. Na zijn dood hertrouwde zijn weduwe in 1756 met Ulbo Aylva Rengers, grietman van Gaasterland, waarmee het Huis te Rijs in deze familie kwam.\r\nNa de dood van dit echtpaar erfde hun zoon Albertus Aemilius Rengers het slot, dat daarna door het huwelijk van zijn dochter Constantia Johanna met Jhr. Gerard Reynier Gerlacius van Swinderen in het bezit van deze oorspronkelijk Groningse familie kwam.\r\nHelaas werd het huis te Rijs aan het begin van de twintigste eeuw afgebroken en vervangen door een modern huis.\r\n\r\nVan de State is een tekening bewaard gebleven van de hand van Jacobus Stellingwerf uit 1721. Hierop staat het volgende vermeld: \"'t huis Rijs onder Mirns in Gaesterlant, behoort den Edelen heere David de Wildt, secretaris der Admiralitijt binnen Amsterdam\". En volgens de \"Tegenwoordige Staat van Friesland\" heeft De Wildt er alles in cultuur gebracht en bebost met lanen en singels \"in eene welgeregelde orde aangelegd; zodat deeze Lustplaats de uitgebreidste en vermaaklijkste van Friesland mag genoemd worden, vooralom dat dezelve op zulk een hoogen grond nabij Zee gelegen is, dat men van hier, bij schoon weder, een groot gedeelte van de kust der Zuider Zee ontdekken kan\".\r\nHet Huis te Rijs was gebouwd op een omgracht terrein en bestond uit vier haaks op elkaar staande vleugels in zig-zag-vorm. Alle vier de vleugels bestonden slechts uit één bouwlaag met zadeldaken. Doordat er op het huis vele schoorstenen stonden, veronderstellen we, dat het gehele complex bewoonbaar was. De stal-, koets- en andere dienstgebouwen bevonden zich dan ergens anders in het omliggende bos.\r\n\r\nHet bos, in bezit van het Fryske Gea, is een goed herkenbaar sterrebos. In het bos, terzijde van de hoofdlaan ligt het zogenaamde Vredestempeltje, het al vele malen geheel vernieuwde neo-classicistische paviljoen dat aan de vrede in 1814 na de Franse tijd herinnert. \"\r\n(bron: Stinsen en States, adellijk wonen in Friesland, 1992).", "PLAATS" : "Mirns, Bakhuizen en Rijs", "GEBRUIKTE_ONDERGROND" : "Top 10 NL 2008", "HERKOMST_1" : "CHK States en Stinzen Fryslan 2010", "BEHEERDER" : "Provinsje Fryslan", "BRONHOUDER" : "M.F. Fermo", "TYPE_CH_OBJECT" : "onroerend; landschap", "WAARDE" : "onbekend", "JURIDISCHE_STATUS" : "nog niet gewaardeerd/ in onderzoek", "KENMERKENDHEID" : "onbekend", "NEN_3610_KLASSE" : "gebouw", "TOELICHTING" : "https://geoportaal.fryslan.nl/arcgis/rest/services/CHK2/MapServer/50/4/attachments/4", "TYPE" : "Stins, Boerderij", "GLOBALID" : "{927CC70F-8527-4361-B76B-A46282E20CF5}", "SHAPE_Length" : 1032.141242843237, "SHAPE_Area" : 60847.322643976986 }, "geometry" : { "type" : "Polygon", "coordinates" : [ [ [ 5.4972835652801706, 52.86468990509735 ], [ 5.4973750735049975, 52.864630210938323 ], [ 5.4972739464737828, 52.864574580989796 ], [ 5.4971835038014198, 52.864633981998011 ], [ 5.4971395428465364, 52.864629153785522 ], [ 5.497155248487668, 52.864618729072774 ], [ 5.4970987334167658, 52.864586425692963 ], [ 5.4966942196769848, 52.86436030942037 ], [ 5.4963566352972242, 52.864172777339711 ], [ 5.4963075602516804, 52.864145859343026 ], [ 5.495821270588662, 52.863877572969379 ], [ 5.4957930140150122, 52.863861420963346 ], [ 5.4957454247456319, 52.863834501386769 ], [ 5.4951951932840846, 52.863529421328359 ], [ 5.4950039130610202, 52.863649128268165 ], [ 5.4949475663554823, 52.863684230475258 ], [ 5.4944834456723717, 52.863974046680241 ], [ 5.4936649221571052, 52.864487068157089 ], [ 5.4931459112655787, 52.864808384326572 ], [ 5.4930880764590713, 52.864843486958236 ], [ 5.4930613834401738, 52.864859688163321 ], [ 5.4926165119909305, 52.865135998640525 ], [ 5.492011468088414, 52.86550771582592 ], [ 5.492079878876476, 52.865547201244446 ], [ 5.4924353268359338, 52.865755401056077 ], [ 5.4925379463780786, 52.86581552755456 ], [ 5.4926569244396282, 52.865884627129923 ], [ 5.4930361685736351, 52.866104488020277 ], [ 5.4932726474063305, 52.866244484868893 ], [ 5.493387165781451, 52.866310891388956 ], [ 5.4935210221497082, 52.866389863225798 ], [ 5.4937188329049613, 52.866506525828449 ], [ 5.4940534733519968, 52.866702156685591 ], [ 5.4941129658360497, 52.866737155100672 ], [ 5.4941635341937474, 52.866766768916769 ], [ 5.4942421193175583, 52.866713672125051 ], [ 5.4944867823764136, 52.866553474701654 ], [ 5.4948470969801102, 52.866315879881192 ], [ 5.4952563359027939, 52.866044985856973 ], [ 5.4957871470215824, 52.86569129469337 ], [ 5.4964528748494921, 52.865248501275317 ], [ 5.4970444382018071, 52.864846377030545 ], [ 5.4972835652801706, 52.86468990509735 ] ] ] } }