{ "type" : "Feature", "links" : [ { "href" : "https://geoportaal.fryslan.nl/arcgis/rest/services/CHK2/OGCFeatureServer/collections/13/items?f=application%2fjson", "rel" : "collection", "type" : "application/geo+json", "title" : "The collection document" }, { "href" : "https://geoportaal.fryslan.nl/arcgis/rest/services/CHK2/OGCFeatureServer/collections/13/items/468?f=json", "rel" : "self", "type" : "application/geo+json", "title" : "This document as JSON" }, { "href" : "https://geoportaal.fryslan.nl/arcgis/rest/services/CHK2/OGCFeatureServer/collections/13/items/468?f=text/html", "rel" : "alternate", "type" : "text/html", "title" : "This document as text/html" }, { "href" : "https://geoportaal.fryslan.nl/arcgis/rest/services/CHK2/OGCFeatureServer/collections/13/items/468?f=application/geo+json", "rel" : "alternate", "type" : "application/geo+json", "title" : "This document as application/geo+json" } ], "LayerId" : 13, "LayerName" : "Stinzen en states/buitenplaatsen", "id" : "468", "properties" : { "OBJECTID" : 468, "HERKOMST" : "CHK States en stinzen Fryslan 2010", "GEBRUIKTEO" : "Top10NL 2008", "UNIEK_ID" : 1143, "UNI_NAAM" : "Eysinga", "BUI_ID" : 143, "BUI_NAAM" : "EYSINGA", "STI_ID" : 85, "STI_NAAM" : "Eysinga", "STI_PLAATS" : "Rinsumageest", "BP_ID" : 8815, "BP_NAAM" : "Eysinga (Sch. en E.)", "SIF_ID" : 83, "SIF_NAAM" : " Eysinga State (Rinsumageest)", "PNN_ID" : 521, "PNN_NAAM" : "Eysinga", "NAUWKEURIGHEID" : "Duidelijke ligging", "OPM_BEBOUWING" : "Van de State is niets meer terug te vinden (SIF).", "JR_NOOMEN" : "\u003c1422", "JR_SIF" : "\u003c1400", "OPM_JAAR" : "Het oude huis werd in 1623 afgebroken, een nieuw gebouwd (Noomen). In 1805 afgebroken, het koetshuis is afgebroken in 1909 (SIF).", "OPM_ALGEMEEN" : "Noomen: \"Eysinga-huis in Rinsumageest was een belangrijke stins. Bij de beschrijving van de veten rond 1474 wordt het herhaaldelijk genoemd; wèl was Tjaerda-huis sterker dan Eysinga. Over het uiterlijk van de middeleeuwse stins is nagenoeg niets bekend. Het oude huis werd rond 1623 afgebroken. Er verrees een geheel nieuw omgracht huis, dat door een houten brug met een fors poortgebouw was verbonden. Bij de afbraak van dit huis in 1805 bleek wel dat van het middeleeuwse huis nog twee gewelfde kelders en zware muren restten.\"\r\n\"Samen met zijn Rinsumageester medehoofdelingen (op Juwsma, Tjaerda en Melkema) ondertekende Feye Eysinga in 1422 als Schieringer het Grote Verbond.\"\r\n\"Naast andere huizen van de Holdinga's werd het in 1594 als huysinge staende op (de) staten ofte eedelhoffstee tot Eysingha fideicommissair bezwaard.\"\r\n\r\nSIF: \"Het bouwjaar van de stins is niet bekend, maar dat moet in de 14e eeuw geweest zijn en kan zelfs in de 13e eeuw zijn geweest.\"\r\n\"Rond 1400 woonde hier Feye Eysinga, \"Hoveling Up der Gaest\", getrouwd met Etcke Bornhuistra. In oude charters komt de naam ook als Asinga en Essingha voor.\"\r\n\"Wumkes meldt in zijn \"Stads- en dorpskroniek van Friesland\":\r\n30 september 1768: Verkoop van 500 eiken op Eysinga-State te Rinsumageest.\r\n3 juli 1769: Verkoop van 500 eiken in het bosch van grietman Schwartzenberg te Rinsumageest.\r\n19 oktober 1787: Veiling van 200 à 300 beukenstammen op Eysinga State onder Rinsumageest.\r\nNa de dood van Wilco volgt op 13 oktober 1788 een \"Boelgoed van meubelen, porselein, koper, tin, jacht- en vischgerei, 4 kanonnen ten huize van wijlen grietman Schwartzenberg te Rinsumageest\" en op 17 september 1789 \"Verkoop der buitenplaats van grietman Schwartzenberg te Rinsumageest\".\r\n\r\nDe \"Tegenwoordige Staat\" (boek II, blz. 243) beschrijft het huis rond 1785 als volgt: \"Rinsumageest... ...versierd door veele schoone huizen, vooral door de oude Adelyke State Eysinga, voorzien met een zeer schoon huis, dat uit het water opgetrokken, met eene zware graft omringd, en op twee zwaare gewelfde kelders gebouwd is. Buiten de graft, aan den Noordkant van dit huis, is een groot plein, en aan het einde daarvan een paardestal. In ’t Oosten ligt een ruime tuin, die met een tweede graft omtrokken is, en weder in ’t ronde een fraaie buiten cingel heeft\".\r\n\r\nIn 1789 werd de grote state verkocht aan J.P. Andrae van Haren, een zoon van Onno Zwier van Haren, die er in 1793 nog een koetshuis, een stal en een koetsierswoning bij liet bouwen. In 1798 had jonker Van Haren echter al genoeg van het huis. De tijd was dan ook niet gunstig voor de adel en zeker niet voor oranjegezinden. Eysinga State werd verkocht aan de timmerman Oberman, die het verkocht aan Johannes Jacobus Loensma, die het echter weer terugverkocht aan Oberman, die het weer verkocht enz., enz. Enkele jaren lang ging het trotse huis van hand tot hand, in zijn geheel of in gedeelten. Ook de dominee/koopman Cahais heeft een deel van de tuinen en hoven gekocht. In maart 1805 biedt hij uit de hand te koop aan \"het Engelsch plantsoen van Eisinga-State\". Wie het huis in die jaren allemaal in eigendom hebben gehad weet ik niet, maar in ieder geval werd er geen cent meer aan onderhoud uitgegeven en in 1805 is alles afgebroken. Het nog maar 12 jaar oude koetshuis, stal en koetsierswoning bleven staan en werden in 1820 als armhuis ingericht. Dit armhuis heette “Pleinhuizen”. In 1909 is ook dit laatste restant van Eysinga State afgebroken.\r\nIn de 50-er jaren van de 20e eeuw waren alleen de grachten van Eysinga State nog te zien.\"\r\n\r\n\"Van de State is niets meer terug te vinden.\"\r\n\r\n(bron: Stinsen en States, Adellijk wonen in Friesland, 1992; Jan Leemburg; \"De historie gaat door het eigen dorp\" van A. Algra; Archief van Jan Leemburg).", "PLAATS" : "Rinsumageest", "GEBRUIKTE_ONDERGROND" : "Top 10 NL 2008", "HERKOMST_1" : "CHK States en Stinzen Fryslan 2010", "BEHEERDER" : "Provinsje Fryslan", "BRONHOUDER" : "M.F. Fermo", "TYPE_CH_OBJECT" : "onroerend; landschap", "WAARDE" : "onbekend", "JURIDISCHE_STATUS" : "nog niet gewaardeerd/ in onderzoek", "KENMERKENDHEID" : "onbekend", "NEN_3610_KLASSE" : "gebouw", "TOELICHTING" : "https://geoportaal.fryslan.nl/arcgis/rest/services/CHK2/MapServer/50/4/attachments/4", "TYPE" : "Stins, Boerderij, State/Buitenplaats", "GLOBALID" : "{04D5926B-6EA2-4E22-955C-85E2B7B673DE}", "SHAPE_Length" : 555.90372705267214, "SHAPE_Area" : 17963.699999955486 }, "geometry" : { "type" : "Polygon", "coordinates" : [ [ [ 5.9605930818427408, 53.299009229691201 ], [ 5.9613142617582993, 53.29830573658068 ], [ 5.9614993173133177, 53.298121527289993 ], [ 5.9604270890290145, 53.297692591840672 ], [ 5.9596941994798476, 53.297400424995246 ], [ 5.959239093111492, 53.297807884268984 ], [ 5.9587350388942877, 53.29825781116012 ], [ 5.9586564573026202, 53.298327381038412 ], [ 5.958598648886011, 53.298379777717571 ], [ 5.9594067486868285, 53.298686870515937 ], [ 5.9595133167779819, 53.298578524795786 ], [ 5.9595826846144337, 53.298606053002139 ], [ 5.9605930818427408, 53.299009229691201 ] ] ] } }